مقدمه كتابى كه در صفحات آتى از نظر خوانندگان معظم مىگذرد حسب حال و شرح جنگهاى يكى از بزرگترين سربازان ايرانى است كه از طريق منشى مخصوص او برشتهء تحرير درآمده است . اين سرباز دلير كه بعدها از مقتدرترين امپراطوران آسياى جنوب غربى شد درست مصداق اصطلاح معروف « مرد خودساخته » است كه امروز متداول ميان مردمانست . او كه از پايين‌ترين طبقات اجتماع برخاست و با سلحشوريها و شمشيرزنيهاى حيرت‌انگيز خود تكيه بر تخت شاهى توران و هند و ايران زد از جمله كسانى است كه تاريخ نظامى ايران بايد بوجودش افتخار كند و حتى بعضى از لشكركشيها و نقشه‌هاى جنگى او از شاهكارهاى جنگ كلاسيك دنياست « 1 » و همين پيروزىهاى شگفت‌انگيز نادر است كه خوانندهء شرح‌حال او در مقابل خود سيماى « اسكندر » و « هانيبال » و « تيمور » و « ناپلئون » را بروشنى مىبيند . متأسفانه به آخر عمر ازين سردار شجاع و سرباز دلير اعمالى سرزد كه درين مقدمه نميتوان به آن پرداخت و فصل آخر كتاب جهانگشا بتفصيل بر آن اشعار دارد . اين اعمال موجب شد تا سردارانى كه روزى براى پيشرفت مقاصد او در جنگلهاى ماوراء قفقاز و بيابانهاى قفر افغانستان و سرزمين گرم هندوستان صميمانه شمشير مىزدند برويش شمشير كشند و چون صبح شد « سرى كه از بزرگى در عرصهء جهان نمىگنجيد در ميان اردو گوى لعب طفلان » « 2 » سازند . * * * بارى از آنچه گذشت معلوم مىشود كه درين مقدّمه بايد سه مطلب زير گفته آيد

--> ( 1 ) - جنگ مهماندوست ( صفحهء 98 متن ) - جنگ اول مرادتپه ( صفحهء 254 متن ) - فتح خيبر ( صفحهء 316 متن ) . ( 2 ) - صفحهء 426 متن